Bas is… hoogleraar en volksfilosoof

Ik heb oorspronkelijk kunstmatige intelligentie gestudeerd, en omdat dat indertijd viel onder filosofie is men mij filosoof gaan noemen. Ik voel me ook filosoof. “Volksfilosoof” zelfs. Dat woord beschrijft goed wat ik doe en wie ik ben: ik probeer wetenschap en filosofie te emanciperen; te laten zien dat iedereen het kan begrijpen en er aan mee kan doen. Ik ben mijn werk ooit begonnen met een kinderboek over evolutie: Kaas en de Evolutietheorie, uit 2001. Het boek won verschillende prijzen, waaronder de Gouden Uil, de hoogstgewaardeerde prijs voor jeugdliteratuur. Ondertussen zijn er meer dan 100.000 van verkocht in verschillende talen als Duits, Noors, Chinees, Italiaans en Koreaans. Je kunt hier een gratis Engelse vertaling downloaden.

Aan Universiteit Leiden ben ik hoogleraar “publiek begrip van wetenschap” en oprichter van het masterprogramma “media technology” voor creatieve wetenschap. Verder geef ik diverse colleges: (i) bio-ethiek – voor bachelor studenten biologie; (ii) scientific narration and visualisation – over het uitleggen van wetenschap via beelden en verhalen; en (iii) on being a scientist – over het wezen van wetenschap en wetenschappelijke integriteit. Ik geef regelmatig lezingen, verschijn af en toe in media – in kranten, tijdschriften en op tv. En ik hou ervan om te experimenteren met alternatieve vormen om ingewikkelde dingen uit te leggen: posters, spelletjes, films etc. In 2016 won ik de Duidelijke Taalprijs, als Nederlands “meest duidelijke denker”. Daar ben ik erg trots op!

Samenvattend hou ik me bezig op het raakvlak van wetenschap en filosofie; werk ik graag een beetje luchtig en bevattelijk; en ben ik geïnteresseerd in alternatieve vormen naast tekst.

Desalniettemin, vind ik schrijven het allerleukst, en sinds Kaas en de Evolutietheorie heb ik meerdere boeken geschreven: De IJzeren Wil (2003), over kunstmatige intelligentie en de vraag of robots en computers een vrije wil kunnen hebben. (Ik denk dat dat kan, zelfs als het volledig deterministische machines zijn.) Mijn derde boek, Voor een Echt Succesvol Leven (2007), is een pleidooi voor onsuccesvol leven dat kalm en gelukkig is. Daarna schreef ik Plastic Panda’s (2011) over de teloorgang van de natuur en het uitsterven van plant- en diersoorten. (Ik beargumenteer dat dat minder erg is dan we vaak denken.) En mijn laatste boek, Waarom Cola Duurder is dan Melk (2016), gaat over een vakgebied dat compleet nieuw voor me was: economie.

Op dit moment ben ik met een aantal dingen bezig: een nieuwe cursus aan de universiteit over de smaak van de toekomst; een lesboek over wetenschap uitleggen met beelden en verhalen; en een essay getiteld Why Biodiversity Loss is not a Disaster. Bij dat essay wil ik een digitale samenvatting laten maken – een interactief beeldverhaal – en daar heb ik hulp bij nodig!

Ik hou van "ont-ernstigen": het zware wat lichter maken. Aan de andere kant hou ik er ook van om het serieuze in het schijnbaar lichte, alledaagse te zien.

Ik vind “volksfilosoof” wel een mooie geuzennaam. Op een frisse en toegankelijke manier probeer ik wetenschap en filosofie zo uit te leggen dat ‘t begrijpbaar wordt voor jan en alleman. Via boeken, columns, lezingen en TV. Aan Universiteit Leiden ben ik hoogleraar “publiek begrip van wetenschap” en oprichter van het masterprogramma “media technology” voor creatieve wetenschap.