Doe dit vooral thuis

Proefkonijnen is een populair wetenschappelijke tv-programma waarin de bekende Dennis en Valerio talloze vragen beantwoorden: Hoe smaakt mensenvlees? Kun je zebrarijden? En bestaat de kieteldood? Het is een fris en luchtig programma, maar stiekem juist heel wetenschappelijk. Omdat Dennis en Valerio hun eigen vragen stellen en zelf op onderzoek uitgaan.

Doe dit Vooral Thuis is een boek over vragen stellen en over wetenschap, aan de hand van fragmenten uit Proefkonijnen. Een doeboek, zodat je zelf vragen gaat stellen en zelf antwoorden gaat vinden.

Eerste Pagina

“Welkom bij Proefkonijnen. Het programma waarin we doldwaze vragen beantwoorden en waarin Dennis en Valerio hun lichaam geven aan de wetenschap.”

Zo begint Proefkonijnen, het populair wetenschappelijk programma van BNN. Schaars geklede dames lopen door het beeld en de overbekende en populaire Dennis Storm en Valerio Zeno lopen stoer van hoge “showbizz-trappen” af de studio in. Dit ziet er niet uit als een wetenschappelijk programma. Die zijn in de regel “ernstiger”. Toch is Proefkonijnen juist een wetenschappelijk programma. Wetenschappelijker dan de meeste andere populair wetenschappelijke tv-programma’s, vind ik. Omdat het in Proefkonijnen gaat om het zelf stellen van vragen en het zelf op onderzoek uitgaan.

  • “Hoe lang kun je zonder zuurstof?”
  • “En wat gebeurt er met je als te lang geen zuurstof hebt gehad?”
  • “Kun je zebra rijden?”
  • “Stuitert een piano?”
  • “Zijn compositietekeningen betrouwbaar?”
  • “Kun je varen in een zelf-gevouwen papieren boot?”
  • “En hoe smaakt mensenvlees?”

Zo maar wat vragen die in Proefkonijnen gesteld zijn. En beantwoord! Door Dennis en Valerio zelf. Iedereen kan wetenschapper zijn, laten Dennis en Valerio zien. Je hoeft geen stofjas aan en je hoeft ook geen laboratorium te hebben. Als je maar nieuwsgierig bent en bereid bent iets te doen. Daarom is dit ook een “doe-boek”.

Waarom vind ik op onderzoek uitgaan en vragen stellen zo belangrijk? Omdat er veel te vragen is. Regelmatig worden zaken met een stelligheid gebracht die helemaal niet klopt:

  • “Door het afschaffen van het minimumloon zal de werkloosheid dalen.”
  • “Van elektriciteitsmasten word je ziek.”
  • “Een democratisch genomen beslissing is altijd de beste.”
  • “Genetisch gemodificeerde groenten zijn onveilig om te eten.”

Maar het is helemaal niet duidelijk of bovenstaande zinnen waar zijn of niet. Eigenlijk hoort er een vraagteken achter.

Dit is een boek over vragen en over het vinden van antwoorden. Aan de hand van fragmenten van Proefkonijnen. Maar ook als je ‘t nooit gezien hebt kun je het prima lezen. Zo ingewikkeld is het programma niet en bovendien heeft ieder hoofdstuk een code waarmee je bijhorende fragment kunt bekijken.

Proefkonijnen wordt opgenomen in een studio waar een aantal dingen gebeuren: er worden experimenten uitgevoerd maar vooral worden filmpjes getoond die al eerder opgenomen zijn. Met een panel bespreken Dennis en Valerio de experimenten en de filmpjes. Ik zit ook in dat panel en vandaar dat ik het programma zo goed ken. Het andere vaste panellid is Lieven Scheire, hij komt ook een paar keer terug in dit boek.

Ten slotte begint iedere aflevering steevast met de rubriek “Doe dit vooral thuis!” Vandaar de titel van dit boek. Je kunt het lezen als een kookboek: steeds kleine stukjes in een willekeurige volgorde. Maar je kunt ook beginnen bij het begin. Met de eerste vragen: Moet een vlieg extra hard vliegen in de trein? Waartoe zijn wij hier op aard’? En wat kost een bloemkool?

Andere boeken